لطف الله هنرفر
146
اصفهان ( فارسى )
آن بهشمار مىرود . از طرفى بلندى آن تا آن اندازه است كه بتواند در كنار ميدان بزرگ خودنمايى كرده و بر آن فضا مسلط باشد . خميدگى گنبد از نقطهء برآمدگى بزرگ ناگهان به سمت داخل گراييده و رأس گنبد را تشكيل داده است و اين فشار زياد را ديوارهاى قطور مسجد تحمل مىكند . ( قطر ديوارها كه از پنجرههاى ديوار اندازهگيرى شده در حدود 70 / 1 سانتيمتر است ) ديوارهاى داخلى از يك هشت ضلعى شروع مىشود . اين هشت ضلعىها هر يك به وسيلهء كاشىهاى طناب مانند فيروزهاى محصور شده و خطوط بسيار زيبايى كه از آثار عليرضا است ، مانند قابى هر يك از اضلاع هشتگانه را در ميان مىگيرد . اين خطوط از كاشىهايى به رنگ سفيد خيرهكننده در ميان كاشىهاى آبى تيره به كار رفته است و زاويههايى كه از اين هشت ضلع به وجود مىآيند پايهء خميدگى بزرگ را تشكيل مىدهند ، لكن انحناى تدريجى گنبد نقطهء شروع انحنا و دايرهء بزرگ گنبد را از نظر پنهان مىكنند . خميدگى گنبد را ديوارهاى بادبادك شكل زاويهدارى به اضلاع هشتگانه وصل مىكند . قسمت بعدى به سمت خميدگى بزرگ گرايش دارد ، سرتاسر اين خميدگى به اندازهاى عادى و يكنواخت است كه بندرت احساس شده يا به چشم مىآيد . كاشيكارى پوشش داخلى گنبد از ابتدا تا انتها تقريبا به يك اندازه بود و تزيين گنبد را تشكيل مىدهد . ديوارهاى جانبى صحن مسجد با گل و بوتههاى متصل بههم به رنگ آبى در يك متن كرمىرنگ تزيين شده است . زاويههاى فوقانى ديوارهاى جانبى از گل و بوتههايى كه طرح آن با ساير قسمتها تفاوت كلى دارد پوشيده شده و تنوع خاصى به تزيين كلّى صحن بخشيده و در اولين نگاه نظر بيننده را جلب مىكند . زيبايى كاشيكارى اين مسجد اعم از كاشىهاى معرّق يا كاشىهاى هفترنگ در نوع